كتاب جز تجربه و اختبار بر چيز ديگرى استدلال نكرده است . و در مائه هفتم بعد از ميلاد « بولس » نام همه انواع مسائل طبيه را تلخيص كرده و جمع نمود و آن كتاب بخصوص جزء هفتمش كه در تشريح است مقبول عامه اطباء گرديد و از متقدمين اول كسى كه در فن ولادت گفتگو كرده اين دانشمند است . در زمان ملوك بنى اميه و بنى عباس بعضى از اطباى يهود و نصارا از قبيل جويه يهودى و بختيشوع نصرانى را استخدام كردند و ترويج اين فن شريف را مىنمودند . هارون رشيد و پسرش مأمون را در طلب علوم فلسفيه و طبيه رغبتى تمام بود و مأمون را بيشتر چنان‌كه از اطراف و اكناف عالم حكم به جمع‌آورى علماء و اصحاب معارف را مىكرد و آنها را بسيار گرامى مىداشت و كمال جدوجهد را در ترجمه كتب فلاسفه يونانى به زبان عربى داشت . و مترجمينى كه بر آنها اعتماد بسيار مىنمود چهار نفر بودند : حنين بن اسحاق عبادى و يعقوب بن اسحاق كندى و ثابت بن قره حرانى و علم بن فرجان طبرى . و مؤلفات فيثاغورس و افلاطون و ارسطاطاليس و بقراط و جالينوس را از زبان يونانى به زبان عربى ترجمه نمودند . و همچنين عبد الرحمن اموى ملقب به ناصر در اندلس نيز در ترجمه اين علوم به نهايت راغب بود . و در اين قرن فلاسفه بزرگ در اسلام ظاهر شدند كه از جمله آنان يعقوب بن اسحاق كندى و ابو نصر فارابىاند فارابى اصل وى ترك و مولدش فاراب و از اكابر فلاسفه مسلمين بشمار مىآيد و به تعبير ابن خلكان در تاريخش : و هو اكبر فلاسفة المسلمين و لم يكن فيهم من بلغ رتبته فى فنونه . . . « 1 » ، فارابى در شهر دمشق در سال 339 ه وفات كرده است .

--> ( 1 ) . تاريخ ابن خلّكان ، ط سنگى رحلى ، ج 2 ، ص 191 .